Ek: Ağ komut referans kartı

Ağ komut referans kartı

Bu kartı ezberlemen gerekmiyor. Önce hangi soruya cevap aradığını belirle, sonra o soruyu cevaplayan komutu seç. Çıktıdaki satırların hepsini ezberlemeye çalışma; karar vermene yarayacak kanıtı bul.

Kanıt sırası

Nedeni belli olmayan bir ağ sorununda şu sırayla başla:

fiziksel bağlantı → IP/prefix → gateway → uzak IP → DNS → uygulama/hizmet

Bir adımda yeterli kanıtı toplamadan sonraki adımların ayarlarını rastgele değiştirme.

Ne öğrenmek istiyorum?	Linux	Windows
Arayüzümün IP adresi ve prefix’i ne?	`ip addr`	`ipconfig`
Varsayılan ağ geçidim / rotam ne?	`ip route`	`route print` veya `ipconfig`
Hangi DNS sunucusunu kullanıyorum?	`resolvectl status` veya `nmcli dev show`	`ipconfig /all`
Yerel ağda hangi IP–MAC eşleşmeleri görülüyor?	`ip neigh`	`arp -a`
Gateway’e erişebiliyor muyum?	`ping <gateway>`	`ping <gateway>`
DNS kullanmadan uzak bir IP’ye erişebiliyor muyum?	`ping 1.1.1.1`	`ping 1.1.1.1`
Bir alan adı çözümleniyor mu?	`dig example.com` veya `getent hosts example.com`	`nslookup example.com`
Hedefe giderken hangi ara router’lar görünüyor?	`traceroute example.com`	`tracert example.com`
Bir web hizmeti HTTP düzeyinde yanıt veriyor mu?	`curl -I https://example.com`	`curl.exe -I https://example.com`
Açık TCP bağlantılarım neler?	`ss -tn`	`netstat -an`
Çevredeki Wi-Fi ağları/BSSID’ler neler?	`nmcli dev wifi list`	`netsh wlan show networks mode=bssid`
Ağ arayüzünün link durumu ne?	`ip link show`	PowerShell: `Get-NetAdapter`

İşletim sistemi farkı normaldir

Aynı soruyu cevaplayan Linux ve Windows komutları aynı biçimde çıktı vermez. Çıktının görünüşünü ezberlemen gerekmez; hangi komutun hangi soruyu cevapladığını bilmen yeter. macOS kullanıyorsan çoğu durumda ifconfig, route -n get default, arp -a, ping, traceroute, dig ve curl ile aynı kanıtları toplayabilirsin.

Yapılandırmayı değiştiren komutlar

Aşağıdaki komutları yalnız neyi sınadığını biliyorsan kullan:

Amaç	Linux	Windows
DHCP yapılandırmasını yenilemek	Kullanılan ağ yönetim yazılımına göre değişir; ör. NetworkManager’da bağlantıyı kapatıp yeniden açmak	`ipconfig /release` ardından `ipconfig /renew`
DNS önbelleğini temizlemek	Dağıtıma ve kullanılan DNS çözümleyicisine (resolver) göre değişir	`ipconfig /flushdns`

ipconfig /release bağlantıyı geçici olarak keser. Bu komutu ders sırasında sunum bilgisayarında ya da kurum ağında “belki düzelir” diye çalıştırma.

Hızlı teşhis örneği

Şu kanıtlar varsa:

IP/prefix          : var
Gateway ping       : başarılı
1.1.1.1 ping       : başarılı
nslookup example.com: başarısız

ilk şüphelenilecek yer DNS çözümlemesidir. Bu durumda kabloyu değiştirmek ya da gateway’i rastgele değiştirmek eldeki kanıta uymaz.

Yazdırma / PDF kullanımı

Bu kart tek sayfaya sığacak biçimde hazırlandı. Tarayıcında Yazdır → PDF olarak kaydet seçeneğiyle kaydedebilirsin. Gerekirse yatay sayfa seç, ölçeği yaklaşık %90–100 tut ve tarayıcının üstbilgi ile altbilgisini kapat.