String işlemleri

Programlarda birçok veri sayı değildir: adlar, e-posta adresleri, ürün kodları, şehir adları, dosya adları ve kullanıcı mesajları metin olarak tutulur. Python’da metin değerlerine string denir, türleri str’dir.

Bu hafta bir string’in karakterlerine erişmeyi, parçalarını almayı, metni temizlemeyi ve basit kontroller yapmayı öğreneceğiz. String metotlarını tek tek ezberlemeyeceğiz; metni adım adım dönüştürüp her adımda kontrol etmeye alışacağız.

Bu bölümün kapsamı

NoteSınavda sorulur

• İndeks ve negatif indeksle karaktere erişim
• Dilimlemede başlangıcın dâhil, bitişin hariç olması
• String’in değiştirilemez olması ve metotların yeni string döndürmesi
• strip(), lower(), upper() ve Türkçe I / İ sınırı
• in, startswith() ve endswith() denetimlerinin farkı
• split() ve join() ile parçalama ve birleştirme
• f-string ile biçimlendirme ve :.2f davranışı

NoteSınav dışı (bilgi amaçlı)

• Düzenli ifadeler (re modülü)
• Unicode normalleştirme biçimleri
• casefold() davranışının ayrıntıları

Bu başlıklar konunun devamıdır; ileride karşınıza çıkar ama bu derste ezberlemeniz beklenmiyor.

"İĞNE".lower() neden her zaman "iğne" vermez?

Gözle aynı görünen iki metin program için farklı olabilir. Örneğin " deniz" == "deniz" karşılaştırması False sonucunu verir, çünkü baştaki boşluk da bir karakterdir. Fazladan bir boşluk, büyük harf farkı ya da Türkçeye özgü bir harf çifti yüzünden karşılaştırma hata vermez ama yanlış sonuç döndürür.

String: karakterlerden oluşan bir değer

Aşağıdaki değişken bir string tutar:

sehir = "Samsun"

Karakterleri soldan sağa numaralayalım:

S  a  m  s  u  n
0  1  2  3  4  5

Her karakterin sırasını gösteren bu numaraya indeks denir. Python’da indeksler 0’dan başlar.

sehir = "Samsun"

print(sehir[0])
print(sehir[1])
print(sehir[5])

Çıktı:

S
a
n

Important

Altı karakterlik bir string’in son geçerli pozitif indeksi 5’tir. sehir[6] yazmak IndexError hatası verir.

len() ile uzunluk

len() string içindeki karakter sayısını verir:

sehir = "Samsun"
print(len(sehir))

Sonuç 6’dır.

Son indeks her zaman uzunluktan bir eksiktir:

uzunluk = 6
son indeks = 5

Bu nedenle son karaktere pozitif indeksle ulaşmak için len(metin) - 1 kullanılabilir:

metin = "Python"
print(metin[len(metin) - 1])

Bunun daha kısa bir yolu da var: hemen aşağıda göreceğimiz negatif indeksleme ile son karakteri metin[-1] yazarak alabiliriz.

Negatif indeksler

Negatif indeksler sağdan sayar:

metin = "Python"

print(metin[-1])
print(metin[-2])

Çıktı:

n
o

-1 son karakteri gösterir.

Tahmin et: hangi karakterler yazılır?

Kodu çalıştırmadan önce sonucu tahmin edin:

Sonra hücreyi çalıştırıp tahmininizi doğrulayın.

Dilimleme (slicing)

Bir string’in tek bir karakterini alabildiğimiz gibi bir bölümünü de alabiliriz. Buna dilimleme denir:

metin = "Programlama"

print(metin[0:7])

Sonuç:

Program

Dilimlemede başlangıç indeksi dâhil, bitiş indeksi hariçtir.

metin[0:7]
      ↑ ↑
      | └─ 7 dahil değil
      └─── 0 dahil

Başlangıç veya bitiş boş bırakılabilir:

dosya = "rapor.pdf"

print(dosya[:5])
print(dosya[6:])

Çıktı:

rapor
pdf

Metinde indeksleme ve dilimleme

Alıştırma: ders kodunu parçalayın

"BLP101" değerinden ilk üç karakteri ve son üç karakteri ayrı değişkenlere alın.

Beklenen çıktı:

BLP
101

İlk üç karakter için ders_kodu[:3], son üç karakter için ders_kodu[-3:] kullanılabilir.

ders_kodu = "BLP101"

bolum = ders_kodu[:3]
numara = ders_kodu[-3:]

print(bolum)
print(numara)

String değerler değiştirilemez

Gelecek hafta bir listenin elemanlarını değiştirebildiğimizi göreceğiz. String’de ise tek bir karakteri doğrudan değiştiremeyiz:

metin = "kedi"
# metin[0] = "K"   # Bu işlem geçerli değildir.

Bunun yerine yeni bir string oluştururuz:

metin = "kedi"
yeni_metin = "K" + metin[1:]

print(yeni_metin)

Bir string oluşturulduktan sonra içeriği değişmez; bu yüzden string’lere değiştirilemez (immutable) denir. String metotları da var olan değeri değiştirmez, yeni bir string döndürür.

lower(), upper() ve strip()

Metin karşılaştırmalarında büyük-küçük harf ve gereksiz boşluklar sorun çıkarabilir.

girdi = "  Python  "

temiz = girdi.strip()
kucuk = temiz.lower()

print(temiz)
print(kucuk)

• strip() baştaki ve sondaki boşlukları kaldırır.
• lower() harfleri küçük harfe çevirir. Bunu, bütün diller için ortak olan Unicode kurallarına göre yapar (Unicode, bilgisayarların dünyadaki yazı sistemlerindeki karakterleri numaralandırdığı standarttır).
• upper() aynı kurallarla harfleri büyük harfe çevirir.

Metni karşılaştırmadan önce böyle ortak bir biçime getirmeye normalleştirme denir.

Şu koda dikkat edin:

metin = "Python"
metin.lower()

print(metin)

Burada metin hâlâ "Python"dır, çünkü lower() yeni bir string döndürür. Sonucu bir değişkene atamanız gerekir:

metin = metin.lower()

Türkçe I / İ için önemli uyarı

Bilgisayarınızın dil ve bölge ayarı (yerel ayar) Türkçe olsa bile str.lower() ve str.upper() Türkçe kurallarını kullanmaz. İki metot da her dilde aynı çalışan Unicode dönüşümünü uygular. Bu dönüşüme İngilizcede locale-independent (yerel ayardan bağımsız) denir. Türkçede noktalı ve noktasız i ayrı harfler olduğu için bu fark gerçek veride sorun çıkarır.

Örneğin:

print("İĞNE".lower())
print("iğne" == "İĞNE".lower())
print("ISPARTA".lower())
print("istanbul".upper())

Python’da bu satırlar genellikle şu sonuçları verir:

"İĞNE".lower()      -> "i̇ğne"
"iğne" == ...       -> False
"ISPARTA".lower()   -> "isparta"
"istanbul".upper()  -> "ISTANBUL"

İlk sonuç ekranda iğne gibi görünebilir, ama i harfinden sonra gizli bir karakter daha vardır: birleşen nokta (U+0307), yani önündeki harfin üstüne eklenen nokta işareti. Bu yüzden iki metin gözle aynı görünse de eşit çıkmayabilir, karakter sayıları bile farklı olabilir.

Türkçede ise dönüşümler şöyle olmalıdır:

• I → ı
• İ → i
• i → İ
• ı → I

Warning

casefold(), büyük/küçük harfi önemsemeden karşılaştırma yapmak için lower()’dan daha kapsamlı bir Unicode metodudur. Ama Türkçeye özgü I / İ sorununu o da çözmez. “lower() yerine casefold() yazarsam Türkçe sorunu biter” diye düşünmeyin.

Programınızın Türkçe büyük/küçük harf kurallarına göre karşılaştırma yapması gerekiyorsa dönüşümü kendiniz yazabilirsiniz:

def turkce_kucult(metin):
    donusum = str.maketrans({"I": "ı", "İ": "i"})
    return metin.translate(donusum).lower()

assert turkce_kucult("İĞNE") == "iğne"
assert turkce_kucult("ISPARTA") == "ısparta"

Bu yardımcı fonksiyon önce Türkçeye özgü iki büyük harfi (I ve İ) kendisi küçültür, kalan harfler için de normal lower() kullanır.

Note

Bu fonksiyonu her metne uygulamayın. E-posta alan adları, değişken ve fonksiyon adları ya da uluslararası kodlar Türkçe kurallar yerine başka kurallar gerektirebilir. Önce verinin hangi dilin kurallarına göre karşılaştırılacağına karar verin, sonra dönüşümü seçin.

İncele ve düzelt: temizlenmiş kullanıcı adı

Aşağıdaki kod kullanıcı adını temizlemeye çalışıyor, ama metotların döndürdüğü değeri hiçbir değişkene atamıyor:

Çıktının deniz olması için kodu düzeltin.

kullanici_adi = kullanici_adi.strip().lower() yazabilirsiniz.

kullanici_adi = "  DENIZ  "
kullanici_adi = kullanici_adi.strip().lower()

print(kullanici_adi)

in ile içerme kontrolü

Bir string’in başka bir string içerip içermediğini in ile kontrol edebiliriz:

eposta = "deniz@omu.edu.tr"

print("@" in eposta)
print("omu.edu.tr" in eposta)
print("gmail.com" in eposta)

Sonuçlar bool türündedir.

“Bu parça metnin içinde geçiyor mu?” ile “Metin bu parçayla mı bitiyor?” iki ayrı sorudur:

dosya = "rapor.pdf.bak"

print(".pdf" in dosya)          # True
print(dosya.endswith(".pdf"))   # False

Dosya uzantısını denetlerken işinize yarayan ikinci sorudur.

Warning

"@" in eposta ifadesinin True olması, metnin geçerli bir e-posta adresi olduğunu göstermez: "@@@" da bu kontrolden geçer. Basit bir kontrolü tam doğrulama sanmayın.

startswith(), endswith() ve replace()

Metnin başına ya da sonuna bakmak istiyorsanız in yerine bu iş için yazılmış metotları kullanın:

dosya = "rapor.pdf"

print(dosya.startswith("rapor"))
print(dosya.endswith(".pdf"))

• startswith(...): metin verilen başlangıçla mı başlıyor?
• endswith(...): metin verilen sonla mı bitiyor?

Metnin içindeki bir parçayı başka bir parçayla değiştirmek için replace() kullanılır. Sonuç yeni bir string’dir:

telefon = "0555 123 45 67"
temiz = telefon.replace(" ", "")
print(temiz)

Çıktı:

05551234567

String’ler değiştirilemez olduğu için replace() de var olan string’i değiştirmez; sonucu bir değişkene atamak gerekir.

split() ile parçalama, join() ile birleştirme

Bir metni parçalara ayırmak için split() kullanılır. Parçaları birbirinden ayıran karaktere (örneğin virgüle) ayraç denir:

satir = "kalem,defter,silgi"
parcalar = satir.split(",")

print(parcalar)

Çıktı:

['kalem', 'defter', 'silgi']

Argüman vermezsek split() metni boşluklardan böler; yan yana birden fazla boşluk varsa bunları tek ayraç sayar:

cumle = "Python ile metin işleme"
print(cumle.split())

Tersi için, yani parçaları bir ayraçla birleştirip tek bir string elde etmek için join() kullanılır:

kelimeler = ["Python", "ile", "metin", "işleme"]
sonuc = " ".join(kelimeler)
print(sonuc)

Çıktı:

Python ile metin işleme

join() çağrısında soldaki string, parçaların arasına konacak ayraçtır.

Important

split(",") içeriğini bildiğiniz basit metinlerde işe yarar. Gerçek CSV dosyalarında (değerlerin virgülle ayrıldığı tablo dosyaları) ise yanılabilir, çünkü bir alanın içinde de virgül ya da tırnaklı metin olabilir. 12. haftada bu iş için Python’ın csv modülünü kullanacağız.

String ve döngüler

Bir string üzerinde for ile karakter karakter gezebiliriz:

metin = "Python"

for karakter in metin:
    print(karakter)

Örneğin bir metindeki ASCII rakamlarını, yani 0–9 arasındaki rakamları sayalım:

kod = "BLP101"
rakam_sayisi = 0

for karakter in kod:
    if karakter >= "0" and karakter <= "9":
        rakam_sayisi = rakam_sayisi + 1

print(rakam_sayisi)

Burada "BLP101" içinde üç rakam vardır.

Python’da hazır .isdigit() metodu da vardır:

print("7".isdigit())
print("A".isdigit())

Bu metot yalnız tek karakterde değil, bütün bir string’de de çalışır ve string’in rakamlardan oluşup oluşmadığını söyler:

print("101".isdigit())  # True
print("10A".isdigit())  # False

Note

.isdigit(), 0–9 dışındaki bazı Unicode rakamları için de True döndürebilir (örneğin üs olarak yazılan "²"). Programınız yalnızca 0–9 rakamlarını kabul edecekse "0" <= karakter <= "9" gibi açık bir kontrol bu kuralı doğrudan yazar. Hazır bir metodu seçmeden önce, 7. haftadaki gibi, fonksiyonunuzun sözleşmesinin hangi karakterleri kabul ettiğine bakın.

Metin işleme hattı

Alıştırma: belirli karakteri sayın

Bir ürün kodunda kaç tane - karakteri bulunduğunu sayın.

Beklenen sonuç 3’tür.

if karakter == "-": koşulu içinde tire_sayisi değerini artırın.

urun_kodu = "TR-55-A-20"
tire_sayisi = 0

for karakter in urun_kodu:
    if karakter == "-":
        tire_sayisi = tire_sayisi + 1

print(tire_sayisi)

f-string ile okunabilir çıktı

Değişkenleri metnin içine yerleştirmenin okunaklı bir yolu f-string’dir: tırnaktan önce f yazılır, değişkenler süslü parantezin içine konur:

ad = "Deniz"
puan = 82

mesaj = f"{ad} adlı öğrencinin puanı: {puan}"
print(mesaj)

Süslü parantezlerin içine ifadeler de yazılabilir:

fiyat = 120
adet = 3

print(f"Toplam: {fiyat * adet} TL")

Sayıyı iki ondalık basamakla göstermek

2. haftadaki yakıt veya para hesaplarında 994.2400000000001 gibi uzun float çıktıları görebileceğimizi söylemiştik. F-string içinde .2f, sayıyı iki ondalık basamakla gösterir:

tutar = 994.2400000000001
print(f"Toplam: {tutar:.2f} TL")

Çıktı:

Toplam: 994.24 TL

Başka bir örnek:

oran = 3.5
print(f"Oran: {oran:.2f}")

Çıktı Oran: 3.50 olur.

Note

.2f yalnızca sayının nasıl gösterileceğini belirler. tutar değerini metne çevirirken iki basamakla yazar; değişkenin bellekteki değeri değişmez ve kesin bir ondalık sayıya dönüşmez. 7. haftada testlerde tolerans kullanmamızın nedeni de buydu.

Bu derste f-string’i çoğunlukla ekrana yazdırırken kullanacağız. Uzun hesapları süslü parantezin içine yazmak yerine önce ayrı bir değişkende hesaplayın; kod daha kolay okunur.

Fonksiyonlarla metin normalleştirme

Aynı temizleme adımlarını birçok yerde kullanacaksak onları bir fonksiyona koyabiliriz:

def kullanici_adi_temizle(metin):
    return metin.strip().lower()

assert kullanici_adi_temizle("  DENIZ ") == "deniz"
assert kullanici_adi_temizle("Ayse") == "ayse"

Bu örnekteki kullanıcı adlarında Türkçeye özgü harf yok. Türkçe ürün, kişi ya da şehir adlarını büyük/küçük harfi önemsemeden eşleştirecekseniz yukarıdaki I / İ kuralını da hesaba katmalısınız.

Bu fonksiyon saftır: bir string alır, yeni bir string döndürür ve dışarıdaki hiçbir değeri değiştirmez.

Üret: basit kurumsal e-posta kontrolü

kurumsal_eposta_mi adlı bir fonksiyon yazın. Fonksiyon:

• Baştaki ve sondaki boşlukları temizlemeli,
• Metni küçük harfe çevirmeli,
• Metinde @ bulunup bulunmadığını kontrol etmeli,
• Metnin omu.edu.tr ile bitip bitmediğini kontrol etmeli.

Başlangıç kodu:

Beklenen çıktı:

True
False

Örneğin temiz = eposta.strip().lower() ile başlayabilirsiniz. Sonra "@" in temiz ve temiz.endswith("omu.edu.tr") koşullarını and ile birleştirin.

def kurumsal_eposta_mi(eposta):
    temiz = eposta.strip().lower()
    return "@" in temiz and temiz.endswith("omu.edu.tr")

print(kurumsal_eposta_mi("  DENIZ@OMU.EDU.TR "))
print(kurumsal_eposta_mi("deniz@gmail.com"))

Note

Bu fonksiyon yalnızca ders için basitleştirilmiş bir kontroldür. Gerçek e-posta adresi doğrulaması için daha ayrıntılı kurallar gerekir.

Sınav provası

Önce kendi cevabınızı seçin, sonra cevap anahtarında her şıkkın neden doğru ya da yanlış olduğunu okuyun. Yanlış şıklar rastgele yazılmadı; bu konuda öğrencilerin gerçekten yaptığı hatalardan seçildi. Sınav soruları da aynı yolla hazırlanır.

Madde 1. "Python"[0] ve "Python"[-1] sırasıyla hangi karakterleri verir?

• A. P ve n
• B. P ve P
• C. n ve P
• D. y ve o
• E. Hata verir; negatif indeks kullanılamaz

Madde 2. "Programlama"[0:7] sonucu nedir?

• A. rogramla
• B. Programl
• C. Program
• D. P
• E. Programlama

Madde 3. "Python" metninin tamamını dilimle almak isteyen bir öğrenci şunu yazdı:

metin = "Python"
print(metin[0:len(metin) - 1])

Çıktı Pytho oluyor. Neden?

• A. Bitiş zaten hariçtir, - 1 bir karakter daha keser
• B. print() yazdırırken son karakteri kırpar
• C. Dilimleme son karakteri hiçbir zaman alamaz
• D. İndeksler 1’den başladığı için bir kayma oluşur
• E. len() karakter sayısını bir eksik verir

Madde 4. Aşağıdaki program ne yazdırır?

metin = "  Ankara  "
metin.strip()
print(metin)

• A. Boşlukları kırpılmış hâliyle Ankara
• B. Boşluklarıyla birlikte Ankara
• C. Boş bir satır; metin silinmiştir
• D. Hata verir; strip() sonucu atanmalıdır
• E. None

Madde 5. strip() neyi kaldırır?

• A. Metnin sonundaki noktalama işaretlerini
• B. Metnin içindeki bütün boşlukları, ortadakiler dâhil
• C. Metnin ilk ve son karakterini
• D. Metnin başındaki ve sonundaki boşlukları
• E. Metindeki büyük harfleri

Madde 6. "İĞNE".lower() sonucu neden "iğne" ile her zaman eşit olmayabilir?

• A. lower() Türkçe karakterlerle hiç çalışmaz
• B. lower() metni değiştirmediği için sonuç aynı kalır
• C. Karşılaştırma için == yerine is kullanılmalıdır
• D. İĞNE bir string değil, bytes değeridir
• E. lower(), Türkçedeki I / İ ayrımını gözetmez

Madde 7. Dosya adının gerçekten .pdf ile bittiğini sınamak için neden dosya.endswith(".pdf") tercih edilir?

• A. in büyük/küçük harfe duyarlı değildir
• B. endswith() daha hızlı çalışır
• C. endswith() uzantıyı kendiliğinden düzeltir
• D. in yalnızca listelerde kullanılır
• E. in metnin herhangi bir yerinde de eşleşir

Madde 8. "a,b,c".split(",") ve ",".join(["a", "b", "c"]) sırasıyla ne döndürür?

• A. "a,b,c" ve ["a", "b", "c"]
• B. İkisi de "a,b,c"
• C. ["a,b,c"] ve "abc"
• D. ["a", "b", "c"] ve `“a,b,c”
• E. İkisi de ["a", "b", "c"]

Madde 9. tutar = 12.3456 iken print(f"{tutar:.2f}") ne yazdırır?

• A. 12.3456
• B. 12.35
• C. 12
• D. {tutar:.2f}
• E. 12.34

Madde 10. f"{tutar:.2f}" biçimlendirmesi neyi değiştirir, neyi değiştirmez?

• A. Değişkenin değerini kalıcı olarak iki basamağa yuvarlar
• B. Sayıyı tam sayıya çevirip ondalığı atar
• C. Gösterimi değiştirir, tutarın değeri aynı kalır
• D. Hiçbir şeyi değiştirmez; yalnızca okunabilirlik içindir
• E. Değişkenin türünü stre çevirir

TipCevaplar ve gerekçeler

Madde 1. Doğru: A. İndeksler 0’dan başlar; -1 ise son karakteri gösterir.

• B yanlış: -1 baştan değil sondan sayar.
• C yanlış: İki sonuç ters yazılmış.
• D yanlış: Bu [1] ve [-2] sonuçlarıdır; ilk indeks 0’dır.
• E yanlış: Python negatif indeksi kabul eder; negatif indeks metnin sonundan sayar.

Madde 2. Doğru: C. 0’dan 6’ya kadarki karakterler alınır; 7 numaralı karakter dilime girmez.

• A yanlış: Başlangıç 0 olduğu için ilk karakter de alınır.
• B yanlış: Bitiş indeksi dâhil değildir; sekiz değil yedi karakter alınır.
• D yanlış: Bu [0:1] sonucudur.
• E yanlış: Dilim yalnızca belirtilen aralığı verir.

Madde 3. Doğru: A. Dilimde bitiş indeksi dâhil edilmez. metin[0:6] zaten son karaktere kadar alır; - 1 yazmak son karakteri fazladan dışarıda bırakır. Doğru yazım metin[0:len(metin)] ya da kısaca metin[:]dir.

• B yanlış: Eksik karakter çıktıda fark edildiği için sorun print()te aranabilir. Ama print() kırpma yapmaz; eksik olan dilimden gelir.
• C yanlış: Bitişin hariç olduğunu yanlış genelleyen öğrenci son karakterin hiç alınamayacağını düşünebilir. Ama alabilir; bitiş indeksi doğru yazıldığında son karakter de gelir.
• D yanlış: Bir karakterlik kayma, indekslerin 1’den başladığı izlenimini verebilir. Ama indeksler 0’dan başlar; kayma - 1den geliyor.
• E yanlış: Son indeksin len() - 1 olduğunu öğrenen öğrenci len()in kendisinden şüphelenebilir. Ama len("Python") sonucu 6’dır; doğru sayıyı verir.

Madde 4. Doğru: B. strip() yeni bir string döndürür ama sonuç hiçbir yere atanmadığı için kaybolur. metin eski değerini korur. Doğru yazım metin = metin.strip()tir.

• A yanlış: strip() çağrısı boşlukları kırptığı için en doğal beklenti budur. Ama string’ler değiştirilemez; metot değişkenin içeriğini yerinde değiştirmez.
• C yanlış: strip() bir şeyleri kırptığı için metnin tamamen gittiği sanılabilir. Ama strip() yalnızca baştaki ve sondaki boşlukları kırpar; metni silmez.
• D yanlış: Sonucun atanması gerektiğini bilen öğrenci atanmamasının hata vereceğini sanabilir. Ama atamamak hata vermez; sonuç yalnızca kullanılmadan atılır.
• E yanlış: Sonucu atanmayan çağrının geride None bıraktığı düşünülebilir. Ama strip() bir string döndürür; burada yazdırılan zaten metinin kendisidir.

Madde 5. Doğru: D. strip() iki uçtaki boşluk türü karakterleri (boşluk, sekme, satır sonu) kırpar. Ortadaki boşluklara dokunmaz.

• A yanlış: Kullanıcı girdisini temizlemek için kullanıldığından noktalamayı da sildiği sanılabilir. Ama varsayılan davranışta noktalama kaldırılmaz; "Evet.".strip() sonucu yine "Evet."tir.
• B yanlış: Boşluk temizleme denince akla bütün boşluklar gelebilir. Ama ortadaki boşluklar korunur; "a b".strip() sonucu yine "a b"dir.
• C yanlış: Metnin iki ucuyla çalıştığını bilen öğrenci uçtaki karakterlerin her durumda silindiğini düşünebilir. Ama uçtaki karakter boşluk değilse korunur.
• E yanlış: strip() de lower() gibi girdiyi temizlemek için kullanıldığından görevleri karışabilir. Ama harf dönüşümü lower() ve upper() işidir.

Madde 6. Doğru: E. Türkçede noktalı ve noktasız i ayrı harflerdir; Unicode’un genel harf dönüşümü bu ayrımı gözetmez. Noktalı büyük İ küçültülünce beklenen i yerine i ile ayrı bir nokta işareti çıkar. casefold() de bu sorunu çözmez.

• A yanlış: Bir Türkçe harfte sorun çıktığını duyan öğrenci bunu bütün Türkçe harflere genelleyebilir. Ama lower() Ğ gibi çoğu Türkçe harfte çalışır; sorun yalnızca I / İ çiftinde.
• B yanlış: String’lerin değiştirilemez olduğunu öğrenen öğrenci lower()ın hiçbir etkisi olmadığını düşünebilir. Ama lower() yeni bir string döndürür; sorun, ortaya çıkan harfin hangisi olduğunda.
• C yanlış: is İngilizce okunuşuyla bir eşitlik sözcüğü gibi göründüğü için akla gelir. Ama is nesne kimliğini sınar; metin karşılaştırmasında == doğrudur.
• D yanlış: Türkçe harflerin bellekte farklı tutulduğunu duyan öğrenci türden şüphelenebilir. Ama tırnak içinde yazılan değer bir strdir.

Madde 7. Doğru: E. ".pdf" in dosya metnin herhangi bir yerinde arar; rapor.pdf.txt gibi bir ad bu denetimden geçer ama .pdf ile bitmez. endswith() yalnızca metnin sonuna bakar; aranan da zaten sondaki uzantıdır.

• A yanlış: Metin karşılaştırmalarında harf farkı sık sorun çıkardığı için akla gelir. Ama in de büyük ve küçük harfe duyarlıdır; ikisi bu açıdan aynıdır.
• B yanlış: Daha özel bir metodun daha hızlı olacağı düşünülebilir. Ama gerekçe hız değil, denetimin doğru yeri sınaması.
• C yanlış: Uzantıyla ilgili bir metot olduğu için uzantıyı da düzelttiği sanılabilir. Ama düzeltme yapmaz; yalnızca True ya da False döndürür.
• D yanlış: in çoğu örnekte bir koleksiyonla birlikte göründüğü için akla gelir. Ama in string’lerde de çalışır; sorun nerede aradığı.

Madde 8. Doğru: D. split() metni listeye böler; join() listeyi ayraçla birleştirip bir metin döndürür. İkisi birbirinin tersidir.

• A yanlış: İki sonuç ters yazılmış.
• B yanlış: split() metin değil liste döndürür.
• C yanlış: split(",") virgüllerden böler; join() ise ayraç olarak virgülü araya koyar.
• E yanlış: join() liste değil metin döndürür.

Madde 9. Doğru: B. :.2f sayıyı iki ondalık basamakla gösterir ve gösterirken yuvarlar.

• A yanlış: Biçimlendirme uygulanır; ham değer yazılmaz.
• C yanlış: .2f iki ondalık basamak ister; ondalık kısım atılmaz.
• D yanlış: f öneki olduğu için süslü parantez içi değerlendirilir, olduğu gibi yazılmaz.
• E yanlış: Üçüncü basamak 5 olduğu için ikinci basamak yukarı yuvarlanır.

Madde 10. Doğru: C. Biçimlendirme bir görüntüleme kararıdır. Yalnızca ekranda görünen metni değiştirir; tutar değişkeni olduğu gibi kalır ve sonraki hesaplar hâlâ tam değerle yapılır.

• A yanlış: Ekranda iki basamak görüldüğü için değerin de öyle kaldığı sanılır. Ama biçimlendirme değişkene dokunmaz; yalnızca o anki çıktıyı biçimlendirir.
• B yanlış: Biçimlendirmenin basamak attığını gören öğrenci ondalığın tümüyle gittiğini düşünebilir. Ama .2f ondalık kısmı iki basamakla korur.
• D yanlış: Değişkenin değişmediğini bilen öğrenci biçimlendirmenin etkisiz olduğunu sanabilir. Ama gösterimi gerçekten değiştirir; değişmeyen şey değişkenin kendisidir.
• E yanlış: F-string’in sonucu gerçekten bir str olduğu için akla yatkındır. Ama oluşan metin ayrı bir değerdir; değişken float kalır.

Tek sayfa özet

Bu hafta string’leri parçalara ayırdık, temizledik ve kontrol ettik.

• String indeksleri 0’dan başlar.
• Negatif indeksler sağdan sayar; son karakter metin[-1] ile alınabilir.
• len() karakter sayısını verir.
• Dilimlemede başlangıç dâhil, bitiş hariçtir.
• String değerler değiştirilemez; metotlar yeni string döndürür.
• strip(), lower() ve upper() metni karşılaştırmadan önce ortak bir biçime getirir. lower() ve upper() Türkçeye özgü I / İ dönüşümünü yapmaz.
• casefold() büyük/küçük harfi önemsemeyen karşılaştırmalarda işe yarar ama Türkçe I / İ sorununu çözmez.
• in bir parçanın metnin herhangi bir yerinde geçip geçmediğine bakar; startswith() ve endswith() yalnızca başa ya da sona bakar.
• replace() bir parçası başka bir parçayla değiştirilmiş yeni bir string döndürür.
• split() metni parçalara ayırır, join() string parçaları bir ayraçla birleştirir.
• for ile bir string’in karakterleri tek tek gezilebilir; .isdigit() bir string’in rakamlardan oluşup oluşmadığını söyler.
• F-string değişkenleri metnin içine yerleştirir; :.2f sayıyı iki ondalık basamakla gösterir.
• Tekrarlanan temizleme ve kontrol adımları bir fonksiyona konabilir.

Bir sonraki bölümde birden fazla değeri birlikte tutmak için listeler ve demetler kullanacağız.

Bu bölümün kazanımları

Bu bölümü bitiren öğrenci:

• İndeks ve negatif indeksle karaktere erişir.
• Dilimlemede başlangıcın dâhil, bitişin hariç olduğunu uygular.
• String’in değiştirilemez olduğunu ve metotların yeni string döndürdüğünü gösterir.
• strip(), lower() ve upper() ile normalleştirir; Türkçe I / İ sınırını bilir.
• in, startswith() ve endswith() denetimlerini ayırır.
• split() ve join() ile metni parçalar ve birleştirir.
• F-string ile biçimlendirir ve :.2f davranışını açıklar.